Historia Irlandii bez Spiny #6
Wilhelm Orański i Jakub II – dwóch królów, jedna korona i wojna, która zmieniła Irlandię
Po przeczytaniu poprzedniego odcinka mogliśmy dojść do prostego wniosku.
Skoro Bitwa nad Boyne była tak ważna, to warto dowiedzieć się, kim właściwie byli ludzie, którzy stanęli naprzeciw siebie nad rzeką Boyne.
Bo choć często mówi się o starciu protestantów z katolikami, w rzeczywistości historia jest znacznie bardziej skomplikowana.
To nie była wyłącznie wojna religijna.
To była również walka o władzę, tron i przyszłość trzech królestw.
A jej głównymi bohaterami byli dwaj królowie.
Wilhelm Orański i Jakub II.
Król, który stracił tron
Jakub II Stuart objął tron Anglii, Szkocji i Irlandii w 1685 roku.
Był człowiekiem odważnym, doświadczonym wojskowym i legalnym następcą tronu.
Miał jednak jedną cechę, która budziła ogromne obawy wśród części jego poddanych.
Był katolikiem.
W czasach, gdy większość elit politycznych Anglii była protestancka, wielu obawiało się, że Jakub spróbuje przywrócić katolicyzm jako dominującą religię państwową.
Początkowo niechęć była umiarkowana.
Sytuacja zmieniła się, gdy na świecie pojawił się jego syn.
Nagle okazało się, że katolicka dynastia może utrzymać się na tronie przez kolejne pokolenia.
Dla wielu wpływowych polityków był to sygnał alarmowy.
Człowiek, którego zaproszono do przejęcia kraju
Wilhelm Orański był protestanckim księciem Republiki Zjednoczonych Prowincji, czyli dzisiejszej Holandii.
Co ciekawe, był również zięciem Jakuba II.
Ożenił się z Marią Stuart, córką angielskiego króla.
Formalnie należeli więc do jednej rodziny.
Nie przeszkodziło im to jednak stanąć po przeciwnych stronach barykady.
W 1688 roku grupa wpływowych angielskich polityków zaprosiła Wilhelma do Anglii.
Brzmi to dziwnie?
Powinno.
Nie codziennie zaprasza się zagranicznego władcę do przejęcia własnego państwa.
A jednak właśnie tak się stało.
Chwalebna Rewolucja
Jesienią 1688 roku Wilhelm wylądował w Anglii.
Ku zaskoczeniu wielu osób nie doszło do wielkiej wojny.
Znaczna część armii i elit politycznych przeszła na stronę Wilhelma.
Jakub II stracił poparcie i uciekł do Francji.
Wydarzenia te przeszły do historii jako Chwalebna Rewolucja.
Nazwa brzmi niezwykle spokojnie.
Dla Anglii rzeczywiście była stosunkowo bezkrwawa.
Ale problem polegał na tym, że nie wszyscy uznali jej wynik.
Dlaczego Irlandia powiedziała „nie”?
Po ucieczce Jakuba II wielu mieszkańców Irlandii nadal uważało go za prawowitego króla.
Dotyczyło to szczególnie katolickiej większości.
Dla nich Wilhelm nie był wybawcą.
Był człowiekiem, który odebrał tron legalnemu monarchowi.
Francja również nie zamierzała pozostawać bierna.
Król Ludwik XIV widział w konflikcie szansę osłabienia swojego największego przeciwnika.
Dlatego wsparł Jakuba.
Tak rozpoczęła się wojna, która miała przenieść się do Irlandii.
Dwaj królowie, dwa symbole
Z perspektywy ponad trzystu lat łatwo wpaść w pułapkę uproszczeń.
Wilhelm – dobry.
Jakub – zły.
Albo odwrotnie.
Historia rzadko działa w tak prosty sposób.
Dla wielu unionistów Wilhelm Orański jest symbolem zwycięstwa, wolności religijnej i utrzymania więzi z Wielką Brytanią.
Dla wielu irlandzkich nacjonalistów i republikanów jest postacią znacznie bardziej kontrowersyjną.
Podobnie wygląda ocena Jakuba II.
Dla jednych był prawowitym królem.
Dla innych człowiekiem, którego polityka doprowadziła do kryzysu.
Obaj królowie stali się symbolami znacznie większymi niż oni sami.
Spotkanie nad Boyne
W 1690 roku losy obu monarchów miały się przeciąć po raz ostatni.
Jeden chciał odzyskać utracony tron.
Drugi chciał utrzymać władzę, którą właśnie zdobył.
Obaj przybyli do Irlandii.
Obaj dowodzili armiami.
I obaj wiedzieli, że wynik nadchodzącej bitwy może zdecydować o przyszłości całych królestw.
Nad rzeką Boyne nie spotkały się jedynie dwie armie.
Spotkały się dwie wizje przyszłości.
I właśnie tam przeniesiemy się w następnym odcinku „Historii Irlandii bez Spiny”.
Odkrywaj z Nami
