Bitwa nad Boyne – Część II
Dzień, który zmienił historię Irlandii
W pierwszej części naszej opowieści poznaliśmy dwóch królów, którzy zmierzali ku spotkaniu nad rzeką Boyne. Jeden walczył o odzyskanie utraconego tronu. Drugi chciał utrzymać władzę zdobytą podczas Chwalebnej Rewolucji.
1 lipca 1690 roku ich armie stanęły naprzeciw siebie.
To właśnie tego dnia rozegrała się jedna z najsłynniejszych bitew w historii Irlandii.
Nad Boyne stanęła cała Europa
Bitwa nad Boyne często przedstawiana jest jako starcie Irlandczyków z Anglikami albo katolików z protestantami. Rzeczywistość była znacznie bardziej skomplikowana.
W armii Wilhelma III walczyli Holendrzy, Duńczycy, Niemcy, Anglicy, Szkoci oraz francuscy hugenoci.
Po stronie Jakuba II znaleźli się irlandzcy katolicy, francuscy żołnierze oraz zwolennicy obalonego monarchy z różnych części Wysp Brytyjskich.
Tak naprawdę Boyne było fragmentem dużo większego konfliktu obejmującego niemal całą Europę.
Rzeka jako naturalna linia obrony
Jakub II wybrał pozycję obronną za rzeką Boyne. Liczył, że przeprawa przez wodę spowolni przeciwnika i pozwoli jego wojskom odeprzeć atak.
Wilhelm postanowił rozdzielić swoje siły.
Część armii miała odciągnąć uwagę wojsk Jakuba, podczas gdy główne oddziały próbowały sforsować rzekę w pobliżu Oldbridge.
Bitwa szybko zamieniła się w serię chaotycznych starć.
Żołnierze brodzili przez wodę pod ostrzałem muszkietów. Kawaleria ścierała się na błotnistych polach. Dowódcy próbowali utrzymać kontrolę nad sytuacją, która z każdą godziną stawała się coraz bardziej nieprzewidywalna.
Król pod ostrzałem
Jednym z najbardziej znanych epizodów bitwy jest moment, gdy Wilhelm III został lekko ranny podczas działań poprzedzających główne starcie.
Kula artyleryjska zraniła go w ramię.
Dla jego żołnierzy był to dowód, że ich król znajduje się blisko linii walki i dzieli z nimi ryzyko pola bitwy.
Dla przeciwników była to zmarnowana szansa na zmianę biegu historii.
Czy Boyne było wielkim zwycięstwem?
Tak i nie.
Wilhelm odniósł zwycięstwo i zmusił przeciwnika do odwrotu.
Jednocześnie armia Jakuba nie została całkowicie rozbita. Wycofała się stosunkowo uporządkowanie i była nadal zdolna do dalszej walki.
Dlatego wielu historyków uważa, że znaczenie Boyne było bardziej polityczne niż militarne.
Najważniejszy okazał się wpływ bitwy na morale obu stron.
Ucieczka króla
Po bitwie Jakub II stracił wiarę w możliwość odzyskania tronu.
Opuścił Irlandię i udał się do Francji.
Dla wielu jego zwolenników był to moment przełomowy.
Wojna trwała jeszcze ponad rok i zakończyła się dopiero po kolejnych kampaniach oraz traktacie w Limerick, jednak to właśnie po Boyne wielu ludzi uznało, że los konfliktu został przesądzony.
Dlaczego do dziś budzi emocje?
Ponieważ każda społeczność zapamiętała tę historię inaczej.
Dla wielu protestantów w Ulsterze zwycięstwo Wilhelma III stało się symbolem obrony ich tradycji, wolności religijnej i miejsca w Zjednoczonym Królestwie.
Dla wielu irlandzkich nacjonalistów wydarzenia te oznaczały początek okresu dominacji protestanckiej elity nad katolicką większością.
Jedna bitwa.
Dwie pamięci.
Dwie zupełnie różne opowieści.
Włóczęgowskie ognisko 🔥
Jeżeli szukacie prostego podziału na dobrych i złych, nad Boyne go nie znajdziecie.
Nie była to wyłącznie wojna religijna.
Nie była to wyłącznie wojna irlandzka.
Był to fragment wielkiej europejskiej rozgrywki, której skutki odczuwalne są w Irlandii Północnej nawet ponad trzysta lat później.
A w następnej części sprawdzimy, jak bitwa z 1690 roku zamieniła się w parady, orkiestry marszowe, flagi i coroczne obchody 12 lipca, które do dziś przyciągają tysiące ludzi na ulice Irlandii Północnej.
Odkrywaj z Nami
