Bitwa nad Boyne
Dlaczego wojna z 1690 roku nadal trwa?
Jeżeli odwiedzisz Irlandię Północną w lipcu, szybko zauważysz, że coś jest na rzeczy.
Na ulicach pojawiają się flagi, w niektórych miejscach wyrastają ogromne konstrukcje z drewnianych palet, słychać dźwięk bębnów, a media coraz częściej wspominają o wydarzeniach sprzed ponad trzystu lat.
Dla osoby przyjezdnej może to wydawać się zaskakujące.
Jak to możliwe, że bitwa stoczona w XVII wieku nadal odgrywa tak ważną rolę w życiu części mieszkańców Irlandii Północnej?
Właśnie dlatego w kolejnym odcinku „Historii Irlandii bez Spiny” zaglądamy nad rzekę Boyne.
Wojna dwóch królów
Pod koniec XVII wieku Anglia, Szkocja i Irlandia znalazły się w centrum wielkiego konfliktu politycznego i religijnego.
Po jednej stronie stał katolicki król Jakub II.
Po drugiej protestancki Wilhelm Orański, znany również jako Wilhelm III.
Spór dotyczył nie tylko religii.
Była to walka o władzę, wpływy i przyszłość monarchii na Wyspach Brytyjskich.
Irlandia stała się jednym z głównych pól tej rywalizacji.
Nad rzeką Boyne
1 lipca 1690 roku według kalendarza juliańskiego (11 lipca według obecnie używanego kalendarza gregoriańskiego) armie obu monarchów spotkały się nad rzeką Boyne niedaleko Droghedy.
Bitwa trwała zaledwie jeden dzień.
Militarnie nie była największym starciem epoki.
Nie zakończyła również wojny.
Mimo to właśnie ona stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń w historii Irlandii.
Dlaczego właśnie ta bitwa?
Historia bywa przewrotna.
Nie zawsze pamiętamy największe bitwy.
Czasami pamiętamy te, które z czasem stają się symbolem.
Dla wielu unionistów zwycięstwo Wilhelma Orańskiego oznacza triumf tradycji protestanckiej i utrzymanie więzi z Koroną.
Dla wielu nacjonalistów i republikanów jest natomiast symbolem początku okresu, który doprowadził do politycznej dominacji protestanckiej społeczności w Irlandii.
Ta sama bitwa.
Dwie zupełnie różne pamięci historyczne.
Dlaczego ma to znaczenie dzisiaj?
Bo historia w Irlandii Północnej rzadko pozostaje zamknięta w muzeach.
Można ją zobaczyć na muralach, usłyszeć podczas parad, odnaleźć w nazwach organizacji i lokalnych tradycjach.
Dla wielu mieszkańców 12 lipca nie jest zwykłym dniem w kalendarzu.
To część ich tożsamości.
Niezależnie od tego, czy ktoś się z tym zgadza, czy nie, trudno zrozumieć współczesną Irlandię Północną bez zrozumienia znaczenia Boyne.
To dopiero początek historii
W kolejnych częściach przyjrzymy się bliżej:
- Wilhelmowi Orańskiemu i Jakubowi II,
- samej bitwie,
- powstaniu Orange Order,
- paradom i ich znaczeniu,
- tradycji bonfire,
- oraz temu, dlaczego wydarzenia z 1690 roku nadal budzą emocje w XXI wieku.
Bo nad Boyne starły się armie.
Ale pamięć o tej bitwie do dziś dzieli opinie, wywołuje dyskusje i przypomina, że historia potrafi żyć znacznie dłużej niż jej uczestnicy.
Odkrywaj z Nami
