SAGA O TEMPLARIUSZACH – CZĘŚĆ IV

Ucieczka i Przetrwanie

Ucieczka i Przetrwanie

Co stało się z Templariuszami po upadku Zakonu?

Historie & Opowieści

„Zakon można rozwiązać. Idei nie da się aresztować.”

Koniec czy początek?

W 1312 roku papież oficjalnie rozwiązał Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona.

Na papierze historia dobiegła końca.

Majątki skonfiskowano.

Przywódców osądzono.

Dokumenty opatrzono pieczęciami.

Sprawa zamknięta.

Przynajmniej tak twierdzili królowie i papieże.

Problem polegał na tym, że Templariusze byli obecni niemal w całej Europie.

Nie wszyscy trafili do więzień.

Nie wszyscy znaleźli się na stosach.

Nie wszyscy zniknęli.

Portugalia – najspokojniejsza ucieczka w historii

Najciekawszy przypadek wydarzył się w Portugalii.

Król Portugalii nie był szczególnie zainteresowany niszczeniem ludzi, którzy przez lata pomagali mu w obronie granic.

Zamiast aresztować dawnych rycerzy Zakonu, znalazł rozwiązanie równie skuteczne, co eleganckie.

Zmienił nazwę.

W 1319 roku powstał nowy zakon:

Zakon Chrystusowy

Templariusze formalnie zniknęli.

Ich ludzie pozostali.

Ich majątki pozostały.

Ich doświadczenie pozostało.

Ich pieniądze również pozostały.

Historycy do dziś uznają portugalski Zakon Chrystusowy za najbliższego spadkobiercę Templariuszy.

Tomar – miasto, które pamięta

W sercu Portugalii znajduje się:

Dawna twierdza Templariuszy.

Miejsce, które przetrwało wszystkie polityczne burze.

Spacerując po murach Tomar można odnieść wrażenie, że zakon nigdy naprawdę nie odszedł.

Zmieniły się nazwy.

Zmieniły się sztandary.

Kamienie pozostały te same.

Hiszpania – nowi rycerze pod nowymi sztandarami

Podobny proces miał miejsce w Hiszpanii.

Po rozwiązaniu Zakonu część dawnych Templariuszy została wchłonięta przez lokalne zakony rycerskie:

  • Montesa
  • Calatrava
  • Alcántara

Nie byli już Templariuszami.

Ale nadal byli rycerzami.

Nadal mieli doświadczenie wojskowe.

Nadal bronili granic chrześcijańskich królestw podczas rekonkwisty.

Szkocja – między historią a legendą

I tutaj zaczyna się część, którą uwielbiają autorzy książek.

Według legendy część Templariuszy uciekła do Szkocji.

Mieli zabrać:

  • dokumenty,
  • relikwie,
  • skarby,
  • wiedzę Zakonu.

Mieli znaleźć schronienie u szkockich możnych.

Mieli walczyć przeciw Anglikom.

Mieli pomóc Robertowi Bruce’owi.

Problem?

Dowodów jest niewiele.

Legend jest mnóstwo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Rosslyn Chapel

Najbardziej znanym symbolem tych opowieści pozostaje:

Kaplica niewielka.

Legenda ogromna.

Dla jednych jest skarbcem tajemnic.

Dla innych po prostu pięknym zabytkiem późnego średniowiecza.

Prawda prawdopodobnie leży gdzieś pośrodku.

Cypr – ostatni bastion Wschodu

Po utracie Akki wielu dawnych Templariuszy znalazło się na Cyprze.

To właśnie tutaj zakon próbował odbudować swoją pozycję po utracie Ziemi Świętej.

Nie zdążył.

Polityka Europy okazała się groźniejsza niż armie Bliskiego Wschodu.

Największa porażka Filipa Pięknego

Król Francji osiągnął niemal wszystko.

Zlikwidował zakon.

Przejął majątek.

Usunął przeciwników.

Ale poniósł jedną porażkę.

Nie zdołał wymazać pamięci.

Bo gdyby mu się udało…

Nie rozmawialibyśmy o Templariuszach siedemset lat później.

Włóczęgowski punkt widzenia

To właśnie tutaj historia staje się najbardziej interesująca.

Nie dlatego, że ktoś ukrył skarb.

Nie dlatego, że ktoś odnalazł Graala.

Ale dlatego, że po całej Europie rozsiane są miejsca, które nadal pamiętają.

Twierdze.

Kościoły.

Ruiny.

Zapomniane cmentarze.

Takie jak Kilwirra.

Takie jak Rosslyn.

Takie jak Tomar.

Takie jak setki miejsc, które mijamy, podczas podróży nie zdając sobie sprawy, że są częścią większej opowieści.

Zakończenie

W 1312 roku świat ogłosił śmierć Templariuszy.

W rzeczywistości rozpoczął narodziny legendy.

A legendy, w przeciwieństwie do królestw, potrafią żyć bardzo długo.

„Nie wszystkie zakony umierają wraz ze swoimi rycerzami. Niektóre zaczynają wtedy swoje drugie życie”.

Zapowiedź części V

Dziedzictwo Templariuszy

Bankowość.

Symbole.

Tajemnice.

Popkultura.

I odpowiedź na pytanie:

Dlaczego po siedmiuset latach nadal fascynują ludzi bardziej niż większość współczesnych bohaterów historii?

Odkrywaj z Nami

Tomar - Convent of Christ
© M & G Therin-Weise Autor: M & G Therin-Weise

Klasztor Chrystusa w Tomar

Klasztor Templariuszy w Tomar, pierwotnie zaprojektowany jako pomnik symbolizujący rekonkwistę, (przekazany w 1344 r. Rycerzom Zakonu Chrystusa) w okresie manuelińskim stał się symbolem czegoś wręcz przeciwnego – otwarcia Portugalii na inne cywilizacje.

Tomar - Convent of Christ | Portugalia
© M & G Therin-Weise
Autor: M & G Therin-Weise

Krajobraz miejski Tomar, położonego w centralnej Portugalii, zdominowany jest od zachodu przez rozległy, monumentalny kompleks Klasztoru Chrystusa, wznoszący się na szczycie wzgórza. Jest on głównym elementem tożsamości miasta, którego jedność została zachowana. Klasztor otoczony jest murami Zamku Tomar. Należał on do Zakonu Templariuszy i został założony w 1160 roku przez Gualdima Paisa, wielkiego mistrza templariuszy.

Budowany przez pięć wieków , Klasztor Chrystusa jest świadectwem architektury łączącej elementy romańskie, gotyckie, manuelińskie, renesansowe, manierystyczne i barokowe. Centralnym punktem klasztoru jest XII-wieczna rotunda, Oratorium Templariuszy, inspirowana jerozolimską Rotundą Grobu Pańskiego. Została zbudowana przez pierwszego wielkiego mistrza templariuszy, Gualdima Paisa, i opiera się na wielobocznym planie szesnastu przęseł, w tym ośmiokątnego chóru z obejściem: jest to jedna z typowych „rotund” architektury templariuszy, której niewiele przykładów zachowało się do dziś w Europie. W 1356 roku Klasztor stał się siedzibą Zakonu Chrystusa w Portugalii, a dekoracja rotundy odzwierciedla bogactwo zakonu. Malowidła i freski przedstawiające głównie sceny biblijne z XVI wieku, a także złocone rzeźby pod bizantyjską kopułą zostały pieczołowicie odrestaurowane. Kiedy zbudowano kościół w stylu manuelińskim, połączono go z rotundą arkadą.

Na północy i wschodzie znajdują się zakrystia, krużganki cmentarne i pralnicze, infirmeria, sala rycerska i apteka. Krużganki dobudowano w różnych okresach: krużganek cmentarny, zbudowany na północny wschód od rotundy około 1430 roku przez infanta Don Henrique, ma ostrołukowe łuki w stonowanym, eleganckim stylu gotyckim.

Wpływy manuelińskie były, jak wszędzie indziej, zdecydowane i przekonujące: to za panowania króla Manuela Diego de Arrudy zlecono wykonanie ogromnego chóru na planie kwadratu z trybuną podwyższoną nad kapitularzem. Wysokość tych dwóch kondygnacji zaznaczają na zewnątrz dwa słynne wykusze, okno i okulus, łączące wpływy gotyckie i mauretańskie, oferując tym samym najdoskonalszy wyraz manuelińskiego stylu dekoracyjnego.

Czytaj więcej na stronie-Klasztor Chrystusa w Tomar

Rosslyn Chapel

Rosslyn Chapel

Rosslyn Chapel (kaplica Rosslyn) to późnogotycka kaplica w miejscowości Roslin w hrabstwie Midlothian w Szkocji. Znana z niezwykle bogatej symboliki rzeźbiarskiej i licznych legend, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków architektury sakralnej w kraju. Od XIX wieku przyciąga badaczy, artystów i turystów z całego świata.

Kluczowe fakty

  • Data założenia: 1446 r.

  • Fundator: William Sinclair, 1. hrabia Caithness

  • Styl architektoniczny: późny gotyk szkocki

  • Użytkowanie: parafialny kościół Szkockiego Kościoła Episkopalnego

  • Położenie: Roslin, Midlothian, ok. 11 km na południe od Edynburga

Historia i fundacja

Budowę rozpoczął William Sinclair, potomek potężnego rodu Sinclairów, który pragnął stworzyć sanktuarium o bogatej symbolice religijnej i masońskiej. Kaplica miała być częścią planowanej kolegiaty, której jednak nigdy nie ukończono. Mimo niewielkich rozmiarów świątynia wyróżnia się mistrzostwem wykonania detali kamieniarskich.

Architektura i dekoracje

Kaplica słynie z bogactwa rzeźb – ponad 100 motywów obejmuje sceny biblijne, figury aniołów, motywy roślinne i geometryczne, a także tajemnicze symbole uznawane przez niektórych za masońskie. Najbardziej znanym elementem jest tzw. Filarek Czeladnika (Apprentice Pillar), wyrzeźbiony z wyjątkową precyzją i otoczony legendą o rywalizacji uczniów kamieniarskich.

Znaczenie kulturowe i współczesność

Rosslyn Chapel zyskała nową falę popularności po publikacji powieści Kod Leonarda da Vinci i ekranizacji filmu The Da Vinci Code, w których pojawia się jako kluczowe miejsce akcji. Dochody z turystyki wspierają rozległe prace konserwatorskie prowadzone przez Rosslyn Chapel Trust, przywracające kaplicy dawny blask.

Dziedzictwo

Obiekt pozostaje czynnym miejscem kultu i symbolem szkockiego dziedzictwa artystycznego. Uznawany za arcydzieło średniowiecznego kamieniarstwa, stanowi inspirację dla historyków sztuki, teologów i twórców kultury popularnej.