Category Ogólna

📅 9 lutego – Dziś w historii | Today in History

(kartka z kalendarza – Włóczęgów Północy)

🇵🇱 Polska – Gdy cudze decyzje wywołały gniew (1918)

Pokój Brzeski

9 lutego 1918 roku podpisano traktat brzeski między państwami centralnymi a Ukrainą. Dla Polaków był to policzek: ziemie uznawane za polskie oddano bez pytania zainteresowanych.

W miastach Królestwa Polskiego wybuchły protesty – ulice zapełniły się ludźmi, którzy głośno powiedzieli „dość”. To jeden z tych dni, gdy widać, że niepodległość rodzi się najpierw w sprzeciwie.

Jeszcze bez własnego państwa, ale już z jasnym przekazem: o losie kraju nie można decydować ponad głowami jego mieszkańców.

Włóczęgowska refleksja:

Czasem historia popycha naród do drogi właśnie wtedy, gdy ktoś próbuje ją zamknąć.

🇮🇪 Irlandia – Narodziny człowieka, który rozmontował język (1882)

9 lutego 1882 roku w Dublinie urodził się

James Joyce

– pisarz, który zrobił z języka labirynt, a z codzienności literacką rewolucję. Choć większą część życia spędził na emigracji, Dublin nigdy go nie opuścił. Każda ulica, pub i rozmowa wracały w jego książkach jak echo. Joyce był włóczęgą z konieczności i wyboru. Wyjechał z Irlandii, by móc o niej pisać bez kompromisów.

Irlandzka prawda drogi:

Czasem trzeba odejść daleko, żeby zobaczyć dom wyraźniej.

🌍 Włóczęgowski kontekst

9 lutego łączy Polskę i Irlandię w zaskakujący sposób:

• Polska buntuje się przeciw decyzjom mocarstw,
• Irlandia daje światu pisarza, który buntuje się przeciw formie.

Jedni wychodzą na ulice.

Drugi wychodzi w świat.

Cel podobny: odzyskać głos.

🇬🇧🇮🇪 ENGLISH VERSION

🇵🇱 Poland – When foreign decisions sparked resistance (1918)

On February 9th, 1918, the Treaty of Brest-Litovsk shocked Polish society. Territories claimed as Polish were handed over without consultation, triggering protests and strikes. It was a reminder that independence often begins with refusal.

🇮🇪 Ireland – The birth of a literary rebel (1882)

On February 9th, 1882, James Joyce was born in Dublin. An exile by choice, he transformed everyday life into modern literature and turned language itself into an adventure.

🌍 The Vagabond’s note

One date. Two forms of rebellion.

Sometimes history marches through the streets.

Sometimes it writes itself into books.

📅 8 lutego – Dziś w historii | Today in History

(kartka z kalendarza – styl Włóczęgów Północy)

🇵🇱 Polska – Głos, który niósł się dalej niż granice (1970)

8 lutego 1970 roku zmarł Adam Didur – jeden z najwybitniejszych polskich basów operowych, artysta, którego głos wybrzmiewał na największych scenach świata, w tym w Metropolitan Opera w Nowym Jorku.

Didur był z tych, którzy z Polski wyruszyli w świat, ale nigdy się od niej nie odcięli. W czasach, gdy podróż nie była oczywistością, on przekraczał granice kultur, języków i scen, udowadniając, że talent nie potrzebuje paszportu.

Włóczęgowska refleksja:

Nie każdy podróżnik zostawia ślady na drogach – niektórzy zostawiają je w ciszy po ostatnim dźwięku.

🇮🇪 Irlandia Północna – Cisza, która krzyczała (1981)

Luty 1981 roku w Irlandii Północnej był czasem narastającego napięcia wokół więzień i protestów republikańskich. W Maze Prison sytuacja była już skrajnie napięta – świat zbliżał się do jednego z najbardziej dramatycznych rozdziałów The Troubles.

To były dni, w których cisza cel więziennych ważyła więcej niż słowa, a decyzje podejmowane w odosobnieniu miały poruszyć opinię publiczną daleko poza Belfastem i Derry.

Irlandzka prawda drogi:

Nie każdy krzyk słychać od razu – niektóre dojrzewają w milczeniu.

🌍 Włóczęgowski kontekst

8 lutego łączy dwie pozornie odległe historie:

• Polska żegna artystę, który niósł kulturę w świat,
• Irlandia Północna stoi na progu wydarzeń, które wstrząsną sumieniami.

Jedno pokazuje siłę sztuki, drugie ciężar wyborów.

Oba przypominają, że historia nie zawsze dzieje się na oczach tłumu.

📅 6 lutego – Dziś w historii

🇵🇱 Polska – Gdy rozmowa stała się drogą (1989)

Read More

📅 5 lutego – Dziś w historii

(kartka z kalendarza w stylu Włóczęgów Północy)

Read More

Tadeusz Kościuszko życie i dokonania

Wstęp: podróżnik idei

Gdyby Tadeusz Kościuszko żył dziś, pewnie nie zbierałby pieczątek w paszporcie. Zbierałby idee. Wolność, równość, godność – te trzy słowa były jego kompasem, niezależnie od tego, czy stał na polach Racławic, nad Hudsonem, czy w paryskiej emigracyjnej ciszy. To biografia człowieka w drodze: od skromnych kresów Rzeczypospolitej, przez Atlantyk, aż po samotne lata wygnania.

Read More

4 lutego – Dziś w historii

(kartka z kalendarza w stylu Włóczęgów Północy)

Read More

📅 2 lutego – Dziś w historii

🇵🇱 Polska – 1945: Rozpoczęła się ofensywa pomorska Wojska Polskiego i Armii Czerwonej.

Read More

📅 1 lutego – Dziś w historii

🇵🇱 Polska – Pokój po burzy (1411)

1 lutego 1411 roku w Toruń podpisano I pokój toruński, kończący wielką wojnę Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim.

Nie był to finał idealny – raczej rozejm niż pełne zwycięstwo – ale po huku mieczy i zgrzycie zbroi nadszedł moment oddechu. Europa Środkowa na chwilę zwolniła, a Toruń stał się sceną dyplomacji zamiast bitwy.

Włóczęgi Północy powiedziałyby tak:

Czasem największą przygodą nie jest wojna, lecz moment, gdy można wreszcie schować miecz, usiąść przy stole i zaplanować dalszą drogę.

🇮🇪 Irlandia – Imbolc, czyli światło wraca

Dla Irlandii 1 lutego to dzień starszy niż państwa, granice i mapy. Imbolc – celtyckie święto początku wiosny – oznaczało, że zima zaczyna puszczać palce.

To czas ognia w paleniskach, mleka w zagrodach i pierwszego światła, które wraca na zielone wzgórza.

Święto to związane jest z postacią Saint Brigid of Kildare – opiekunką domowego ognia, poezji i podróżników. W Irlandii mówi się, że jeśli 1 lutego Brigid przechadza się po ziemi, to wiosna już zerka zza rogu.

🌍 Włóczęgowski kontekst

Ten sam dzień, dwie wyspy, dwie historie:

• w Polsce – koniec wojennego etapu i cisza po burzy,
• w Irlandii – początek nowego cyklu i obietnica drogi.

I właśnie dlatego podróże mają sens nawet w czasach chaosu. Bo świat może się spierać, ale historia i natura zawsze przypominają, że po każdej zimie ktoś zapala ogień na nowo.

Irlandia Północna w ogniu niepokoju: protesty antyimigranckie, które rozpoczęły się w Ballymenie 10 czerwca 2025 roku

Read More